MBA hâlâ dünyanın en tanınan lisansüstü derecelerinden biri, ancak karar verirken bakılması gereken şey prestij değil geri dönüş hesabı: ne kadar ödeyeceksiniz, ne kadar sürede geri alacaksınız ve bu süre boyunca çalışmadığınız için ne kaybedeceksiniz.

MBA programı kimler için uygun?

MBA, iş deneyimi olan profesyoneller için tasarlanmış bir programdır. Ciddi işletme fakültelerinin neredeyse tamamı en az 2-3 yıl tam zamanlı iş deneyimi arar; üst düzey programlarda ortalama deneyim 5 yıla kadar çıkar. Programın kendisi de buna göre kurgulanmıştır: dersler vaka tartışmaları üzerinden ilerler ve sınıftaki değerin önemli kısmı katılımcıların kendi deneyimlerinden gelir.

Lisanstan yeni mezunsanız MBA değil, MiM'e bakmalısınız.
MiM (Master in Management), iş deneyimi olmayan veya çok az olan mezunlar için tasarlanmış işletme yüksek lisansıdır. Aynı temel müfredatı (finans, pazarlama, strateji, operasyon) verir, ancak vaka tartışması yerine teorik temele ağırlık verir ve ücreti MBA'in çok altındadır.
Türkiye'den gelen adayların önemli bir kısmı lisans biter bitmez MBA arıyor, uygun olmadığını başvuru aşamasında öğreniyor ve bir sezon kaybediyor. Doğru sıra şudur: MiM → 3-5 yıl iş deneyimi → gerekiyorsa MBA.

MBA pahalı bir program mı?

Bu soruya ise hem evet hem de hayır şeklinde yanıt verilebilir. En popüler yüksek lisans programlarından birisi olduğu için, MBA programları, diğer yüksek lisans programlarına oranla daha pahalıdır. Ancak göz önünde bulundurulması gereken konu, verilen bu eğitim ücretlerinin geri dönüş süreleri ve miktarlarıdır. Elbette ki yıllık 5 bin USD ila 80 bin USD arasında değişen eğitim ücretleri olan MBA programları mevcuttur. Burada tercih yaparken, mutlaka üniversitelerin eğitim programlarını ve öğrencilerin mezuniyetten sonra ne kadar zaman içerisinde ve hangi maaşlar ile iş bulduklarının iyi araştırılması gerekmektedir.

Getiri: maaş verileri ne diyor?

MBA'in en çok konuşulan yanı bu ve rakamlar gerçekten güçlü. Ancak ortalamalarla karar vermek yanıltıcı.

GMAC'in Kurumsal İşe Alım Uzmanları Anketi'ne göre ABD'de MBA mezunlarının medyan başlangıç maaşı 125.000 dolar; bu rakam bir önceki yıla göre 5.000 dolar artmış durumda. MBA, tüm lisansüstü derece türleri içinde en yüksek maaşlı olanı ve sektörden doğrudan işe alınan deneyimli çalışanların medyan ücretinden yaklaşık 25.000 dolar daha yüksek bir kazanç öngörüyor.

Yatırımın geri dönüş hesabı nasıl yapılır?

MBA kararı bir yatırım kararıdır ve doğru hesap dört kalem üzerinden yapılır:

1. Öğrenim ücreti: programın tamamı için, yıllık değil
2. Yaşam gideri: programın gerçek süresi boyunca
3. Kaybedilen maaş: çalışmadığınız süre boyunca kazanamadığınız gelir
4. Mezuniyet sonrası maaş artışı: mevcut maaşınızla hedef maaş arasındaki fark

Üçüncü kalem genellikle atlanıyor ama belirleyici. Türkiye'de iyi bir pozisyonda çalışan bir profesyonel için iki yıllık bir programda kaybedilen gelir, öğrenim ücretine yaklaşabilir.

Bir yıllık programlar bu açıdan da avantajlı: öğrenci işe daha erken döndüğü için kaybedilen maaş yarıya iniyor. Oxford ve Cambridge'in bir yıllık formatında geri dönüş süresi yaklaşık 1,5-2,5 yıl olarak hesaplanıyor.

Pratik bir kural: Toplam maliyeti (öğrenim + yaşam + kaybedilen maaş) hedeflediğiniz yıllık maaş artışına bölün. Sonuç 3 yıldan uzunsa, ya okul seçimini ya da hedef sektörü yeniden düşünmek gerekir.

Başvuru koşulları

1. İş deneyimi

Tipik olarak en az 2-3 yıl tam zamanlı deneyim. Üst düzey programlarda ortalama 4-6 yıl. Deneyimin niteliği de değerlendirilir: sorumluluk almış, ekip veya bütçe yönetmiş adaylar öne çıkar.

2. GMAT veya GRE

Burada önemli bir değişiklik var: klasik GMAT yerini GMAT Focus Edition'a bıraktı. Sınav daha kısa, puanlama ölçeği farklı ve eski puanlarla doğrudan karşılaştırılamıyor. İnternette bulacağınız eski puan hedefleri bu nedenle güncelliğini yitirmiş durumda.

Ayrıca birçok program artık GMAT/GRE muafiyeti sunuyor; özellikle güçlü iş deneyimi veya sayısal bir lisans diploması olan adaylar için. Muafiyet şartlarını program sayfasından kontrol edin; bu, hazırlık için aylar kazandırabilir.

3. İngilizce

Tipik olarak IELTS 6.5-7.0 ve üzeri, alt bant şartıyla. Vize aşamasında CAS mektubunuzda SELT ibaresi varsa UKVI onaylı versiyon gerekir.

4. Niyet mektubu ve referanslar

MBA'de niyet mektubu diğer yüksek lisans programlarından farklı okunur. Beklenen şey akademik ilgi değil, net bir kariyer planı: şu an neredesiniz, nereye gitmek istiyorsunuz, bu program o geçişi nasıl mümkün kılacak. Referanslar genellikle akademik değil profesyoneldir: yöneticiniz veya birlikte çalıştığınız kıdemli biri.

5. Akademik CV

MBA başvurularında CV, diğer programlardakinden daha ayrıntılı hazırlanmalıdır. İş deneyimi doğrudan bir kabul kriteri olduğu için sorumluluk alanları, yönetilen bütçe ve ekip büyüklüğü, ölçülebilir sonuçlar açıkça yazılmalıdır.

MBA için okul seçimi: sıralama yeterli değil

MBA'de okul seçimi, diğer yüksek lisans programlarından daha belirleyicidir, çünkü derecenin değerinin önemli kısmı ağdan ve işveren ilişkilerinden gelir.

Sıralamanın ötesinde bakılması gerekenler:

• İstihdam raporu. Ciddi programlar her yıl yayımlar: mezunların yüzde kaçı, hangi sektörde, hangi maaşla, kaç ayda işe girdi. Bu rapor yoksa veya paylaşılmıyorsa, bu başlı başına bir bilgidir.
• Hedef sektörle bağ. Danışmanlık hedefliyorsanız MBB'nin o okuldan kaç kişi aldığına bakın. Teknoloji hedefliyorsanız aynı soruyu teknoloji şirketleri için sorun.
• Sınıf profili. Ortalama yaş, ortalama deneyim, uluslararası öğrenci oranı. MBA'de sınıf arkadaşlarınız müfredatın bir parçasıdır.
• Akreditasyon. AACSB, EQUIS ve AMBA'nın üçünü birden taşıyan okullar "triple crown" olarak anılır ve bu, uluslararası tanınırlık açısından anlamlı bir göstergedir.
• Program süresi. 12 ay mı, 15-21 ay mı? Toplam maliyeti ve kaybedilen maaşı doğrudan etkiler.

Daha düşük bir MBA maliyeti otomatik olarak daha iyi bir geri dönüş üretmez. Ucuz bir program hedef sektörünüze erişim sağlamıyorsa, tasarruf ettiğiniz para karşılığını vermez.

Sık sorulan sorular

İş deneyimim yok, MBA'e başvurabilir miyim?

Ciddi programların neredeyse tamamı en az 2-3 yıl deneyim arar. Deneyimsiz kabul eden programlar varsa, bu genellikle programın kalitesi ve mezun ağı hakkında bir işarettir. Yeni mezunlar için doğru seçenek MiM'dir.

Bir yıllık MBA iki yıllıktan daha mı değersiz?

Hayır. Avrupa modeli bir yıl üzerine kuruludur ve Oxford, Cambridge, Imperial gibi okullar bu formatta çalışır. Fark, ABD'deki yaz stajı yapısının olmamasıdır. Kariyer değiştirmek isteyenler için bu bir dezavantaj olabilir, hedefi net olanlar için değil.

GMAT zorunlu mu?

Birçok program artık muafiyet sunuyor, özellikle güçlü iş deneyimi veya sayısal lisans diploması olan adaylara. Program sayfasından kontrol edin; muafiyet aylarca hazırlık süresi kazandırabilir.

MBA sonrası Türkiye'ye dönersem değer mi?

Hesap tamamen değişir. Türkiye maaş ölçeğinde £80.000'lik bir yatırımın geri dönüş süresi ciddi biçimde uzar. Türkiye'ye dönüş planı varsa, maliyeti düşük bir program veya Türkiye'deki bir MBA daha mantıklı olabilir. Bu, dürüstçe konuşulması gereken bir konu.

Online MBA geçerli mi?

Akredite bir kurumdan alınmışsa akademik olarak geçerlidir. Ancak MBA'in değerinin önemli kısmı ağ ve işveren ilişkilerinden geldiği için, kariyer değiştirme hedefi olanlarda yüz yüze program belirgin biçimde daha etkilidir.

Burs imkânı var mı?

Evet ve MBA tarafında bu burslar diğer programlara göre daha cömerttir. Birçok okulda kabul edilen adaylar tüm burslara otomatik olarak değerlendiriliyor. Ayrıca işveren sponsorluğu da yaygın bir yoldur.

Siz de kendinize uygun bir MBA Programı bulmak istiyorsanız Ofislerimize ulaşabilir veya Bilgi İstek Formu doldurabilirsiniz.